کُنار با نام علمی Ziziphus که در زبان عربی با نام سدر از آن یاد میشود؛ از جمله درختانی است که میوه و برگ آن دارای خواص فراوانی است.

درخت کُنار از درختانی است که خزان نداشته و به اصطلاح همیشه سبز است. این درخت بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آفریقا و جنوب و جنوب غرب آسیا است.

درخت کُنار در کشور هایی نظیر عراق، عربستان و ایران پتانسیل رشد دارد.

کنار چه طبعی دارد؟

شاید برای شما سوال شده باشد که طبیعت کُنار گرم است یا سرد؟ همچنین کُنار طبع خشک دارد یا تر؟ در جواب به این سوالات باید گفته شود طبع کُنار سرد و خشک است.

خواص کُنار از دیدگاه طب سنتی

میوه و برگ کُنار دارای خواص فراوانی بوده و هر دو دارای مواد معدنی و انواع ویتامین ها میباشند که در ادامه به آنها میپردازیم:

  • بهبود وضعیت دستگاه گوارش: میوه کُنار میتواند معده را تقویت نموده و بدین صورت در بهبود وضعیت دستگاه گوارش نقش ایفا کند.
  • تقویت دندان ها: میوه کُنار دارای ویتامین D3 بوده و سبب تقویت و بهبود وضعیت دندان ها میشود.
  • درمان یبوست: میوه کُنار با تسهیل حرکات روده به دفع آسان مدفوع کمک کرده و بدین صورت در روند درمان یبوست موثر واقع میشود.
  • مناسب در درمان مخملک: چنانچه کودک شما به مخملک دچار شده است میتوانید به مدت یک هفته از جوشانده کُنار به همراه ترنجبین استفاده کنید تا در روند بهبود مخملک کودکتان موثر واقع شود.
  • مقوی برای استخوان ها: میوه کُنار منبع غنی از فسفر، آهن و کلسیم بوده که هر سه سبب استحکام بافت های استخوان شده و بدین صورت برای استخوان ها مقوی واقع میشود.
  • تناسب اندام و لاغری: کُنار به دلیل دارا بودن فیبر میتواند در فرد احساس سیری ایجاد نموده و همچنین اشتها را کاهش دهد و از آنجایی که کالری کمی دارد، میتواند در جهت حفظ تناسب اندام و کمک به لاغری موثر واقع شود.
  • تقویت قلب: مصرف دو عدد کُنار به همراه یک عدد گلابی میتواند برای قلب مقوی بوده و سبب تقویت قلب شود.
  • مناسب برای افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا: افرادی که به سنگ کیسه صفرا دچار هستند میتوانند کُنار را در عرق کاسنی و عرق بیدمشک به نسبت ۱-۲-۲ خیسانده و سپس به صورت روزانه، سه بار در روز، و به میزان دو قاشق در هر بار، قبل از غذا میل کنند.
  • کمک به مشکلات زخم معده و ورم روده: کُنار میتواند به مشکلات زخم معده و ورم روده کمک کند. بدین منظور شما میبایست میوه ی کُنار را با هسته بکوبید و بعد از وعده غذایی به میزان یک قاشق چای خوری میل کنید.
  • مناسب در روند بهبود زرد زخم: کودکانی که دچار زرد زخم هستند میتوانند به مدت یک هفته، پنج عدد کُنار را روزانه جویده و میل کنند تا به روند درمان زرد زخم در آنها کمک کند.
  • تصفیه کننده خون: میوه کُنار دارای ساپونین و آلکالوئید هایی است که به طور مستقیم در سم زدایی بدن و تصفیه خون نقش دارند.
  • درمان سنگ مثانه: کُنار میتواند در درمان سنگ مثانه موثر باشد. بدین منظور شما میبایست 30 عدد کُنار را در یک لیوان آب خیس کرده و به مدت 7 روز صبح ناشتا میل نمایند.
  • مناسب جهت بهبود کمر درد: افرادی که به کمر درد دچار هستند میتوانند به مدت یک هفته، روزانه 10 عدد کُنار را ابتدا مکیده و سپس میل کنند تا در روند بهبود کمر درد آنها موثر واقع شود.
  • درمان یرقان: کُنار میتواند در درمان یرقان موثر باشد. بدین منظور شما میبایست از ترکیب مقدار مساوی کنار+ گل بنفشه+ ترنجبین+ شیرخشت استفاده کرده و آنها را با هم مخلوط کنید و با آب هندوانه میل نمایید.
  • دارای مقادیری کلسیم
  • دارای آهن
  • دارای منیزیم
  • حاوی فسفر
  • دفع کننده ی بلغم
  • منبع غنی از پتاسیم
  • سرشار از سدیم
  • حاوی ویتامین هایی نظیر C، A، K و D3
  • دارای مقادیر بالایی روی
  • منبع خوب کلسیم
طبع و خواص کنار در طب سنتی ایرانی و اسلامی
طبع و خواص کنار در طب سنتی ایرانی و اسلامی

کُنار و کنترل فشار خون

کُنار میتواند فشار خون را درمان کند. بدین منظور شما میبایست کُنار را به وسیله شیر خیسانده و صبح ناشتا میل کنید.

همچنین افرادی که دارای فشار خون بالا هستند میتوانند جهت کنترل فشار خون خود مقدار مساوی هسته کُنار ساییده شده را با زرشک پودر شده مخلوط کرده و روزانه به مقدار یک قاشق مرباخوری از آن مصرف کنند.

افرادی که دارای فشار خون بالا هستند برای درمان فشار خون خود همچنین میتوانند از شربت کُنار استفاده کنند. بدین منظور میبایست مقدار 200 گرم کُنار را در مقدار یک لیتر آب پخته و سپس دانه های کُنار را از ترکیب جدا نموده و سپس با 750 گرم شکر مخلوط نموده و بدین ترتیب شربت کُنار شما آماده است.

کُنار و درمان سرفه

میوه کُنار منبع غنی از ویتامین C بوده و مصرف خشک و یا تازه میوه کُنار دردرمان سرفه و گلودرد موثر است.

گفته شد که کُنار میتواند در درمان سرفه موثر باشد. بدین منظور شما میبایست مقدار 200 گرم کُنار را در مقدار یک لیتر آب پخته و سپس دانه های کُنار را از ترکیب جدا نموده و سپس با 750 گرم شکر مخلوط نموده و بدین ترتیب شربت کُنار شما آماده است.

همچنین میوه ی کُنار دارای خواص ضد باکتریایی و ضد ویروسی است و میتواند از اجتماع ویروس ها و باکتری ها در نواحی گلو جلوگیری کند.

برای درمان سرفه میتوانید مقدار 50 گرم از کُنار، کشمش، انجیر و خرما را در یک لیتر آب جوشانده و بعد از صاف کردن آن به صورت روزانه و یه مقدار سه فنجان از آن مصرف کنید.

کُنار و درمان دیابت

میوه کُنار میتواند با تنظیم میزان ترشح انسولین از کبد، برای افرادی که به دیابت دچار هستند مفید واقع شود.

این خاصیت کُنار به دلیل آن است که این میوه منبع غنی از ویتامین A بوده که در تنظیم انسولین کبد بسیار موثر است.

برخی نیز معتقدند میوه کُنار با دارا بودن آدیپونکتین سبب میشود تا حساسیت کبد جهت تولید انسولین افزایش یافته و همین امر سبب شود تا گلوکز تجزیه نشده و میزان قند خون کاهش پیدا کند.

افرادی که به دیابت مبتلا هستند میتوانند جهت بهره مندی از خواص کُنار در روند درمان دیابت خود، روزانه پنج عدد کُنار میل کنند.

کُنار و بهبود سردرد

کُنار میتواند جهت بهبود سردرد و سرگیجه مناسب باشد. افرادی که دچار سردرد و سرگیجه هستند میتوانند به مدت دو هفته، روزانه 5 عدد کُنار را میل کنند تا در بهبود سردرد و سرگیجه آنها موثر واقع شود.

همچنین جهت بهبود سردرد خود میتوانید 30 عدد کُنار را به همراه 5 گرم تخم گشنیز و یک لیوان آب جوش به صورت دمنوش، دم کرده و صبح به صورت ناشتا میل کنید.

همچنین در برخی از افراد سردردهایی به دلیل سوء هاضمه ایجاد میشود. این افراد میتوانند کُنار، گل پنیرک و گل بنفشه را با یکدیگر جوشانده و سپس با افزودن ترنجبین این جوشانده را شیرین نموده و سپس میل کنند.

در افرادی که سردردهایی به دلیل صفرا ایجاد میشود نیز ترکیب 5 گرم از هلیله زرد + هلیله کابلی + تمر هندی + کنار + بنفشه + سپستان + تخم خیار در مقدار یک لیتر آب و تهیه جوشانده، میتواند کمک کننده باشد.

توجه کنید که این جوشانده باید به مدت 10 دقیقه جوشیده شود و سپس صاف شده و روزانه به مقدار سه فنجان میل شود.

کُنار و سلامت پوست

برگ کُنار خاصیت ضد چین و چروک داشته و در طب سنتی به اصطلاح به آن قابض گفته میشود. قابض بودن برگ کُنار سبب سفتی، کشیدگی و تقویت ماهیچه و پوست صورت می‌شود و پوست را از حالت افتادگی خارج میکند.

برخی معتقدند که استفاده از ماسک برگ پودر شده کُنار یا سدر تأثیر زیادی در درخشندگی پوست داشته است.

از دیگر خواص گیاه کُنار برای پوست میتوان به این خاصیت اشاره کرد که گیاه کُنار موجب روشن شدن پوست و شفافیت آن میشود.

همچنین برای افرادی که مشکل خشکی پوست دارند، بهتر است چند قطره روغن زیتون، نارگیل یا بادام را به ترکیب ماسکی که از پودر برگ کُنار تهیه کرده اند، اضافه کنند.

طریقه‌ی ساخت و استفاده از ماسک به وسیله برگ کُنار جهت استفاده بر روی پوست: در ابتدا اشاره به این نکته حائز اهمیت است که ماسک برگ کُنار خاصیت لایه برداری، روشن‌کنندگی پوست، ضد لک و نرم کنندگی پوست را دارا است؛ و از آنجایی که طبع پودر برگ درخت سدر یا کُنار سرد و معتدل است، برای پوست‌هایی که دچار برافروختگی و قرمزی هستند، مناسب است.

پس از تهیه پودر برگ کُنار از عطاری‌ها می‌توانید آن را با یکی از موادی که در ادامه نام برده میشود مخلوط کنید؛ این مواد شامل: آب، ماست، عرق کاسنی، گلاب، آب‌لیمو، آب سیب‌زمینی، روغن بادام و روغن کرچک است.

بعد از آنکه پودر برگ کُنار را با یکی از آن مواد مخلوط کردید اجازه دهید تا ماسک به دست آمده حالت خمیری و آبکی به خود بگیرد.

برای استفاده بر روی پوست ابتدا صورت خود را بشویید و خشک کنید؛

سپس همه قسمت‌های صورت به غیر از اطراف چشم را با ماسک برگ کُنار بپوشانید و با حرکات دایره‌ای رو به بالا به مدت 3 دقیقه ماساژ بدهید.

بعد از آن به پوست خود استراحت دهید. پس از 20 دقیقه صورت خود را بشویید.

توجه داشته باشید افرادی که پوست صورت آنها لک یا جای جوش و زخم دارد، می‌توانند یک قاشق چای‌خوری پودر برگ کُنار را به همراه پودر سفید آب با هم ترکیب کنند و با 4 الی 5 قاشق غذاخوری عرق کاسنی مخلوط کنند و پوست خود را با آن ماساژ دهند.

در هفته دو بار و به مدت دو ماه این عمل را انجام دهید تا نتیجه این ماسک را بر روی پوست خود مشاهده کنید. البته بعد از سه مرتبه استفاده متوجه تأثیر آن خواهید بود.

همچنین افراد مبتلا به کهیر و خارش های پوستی نیز میتوانند از کُنار بهره مند شوند. بدین منظور این افراد میبایست 10 تا 50 عدد کُنار را در ابتدا کوبیده و در آب بجوشانند. سپس این مخلوط را صاف نموده و صبح به صورت ناشتا میل کنند.

کُنار و سلامت مو

کُنار میتواند موجب افزایش مو‌های سر شود.

به دلیل وجود ترکیب شیمیایی که در گیاه کُنار وجود دارد، حالت صابونی‌مانند به خود می‌گیرد که برای شستشوی بدن به‌کار گرفته می‌شود.

برگ کُنار بسیار مقوی است و باعث تقویت ریشه مو می‌شود و از ریزش مو جلوگیری می‌کند. گیاه سدر، ضد التهاب، ضد شوره، خنک کننده پوست، تقویت کننده پیاز مو، حالت دهنده و نرم کننده موی سر است.

نحوه ساخت ترکیب برگ کُنار برای شستشوی سر: پودر سدر را از عطاری‌ ها تهیه کنید. سپس یک لیوان از برگ پودر شده درخت کُنار را با دو لیوان آب داغ به خوبی مخلوط کنید تا پودر سدر، گلوله گلوله نشود و مانند کف صابون شود. موهای خود را هر هفته یک بار با این محلول شستشو دهید.

توجه داشته باشید هرچه بیشتر این ترکیب روی سر بماند، بهتر است.

پس از آن مو‌ها را شستشو دهید.

پیشنهاد می‌شود که پودر سدر را با کمی حنا مخلوط کنید و اجازه بدهید دو تا سه ساعت روی موهای شما بماند؛ سپس کاملاً بشویید.

بعد از استفاده مکرر و طولانی علاوه ‌بر نرم شدن، حالت‌پذیری و براقی مو‌ها، شاهد رشد بهتر و افزایش مو‌های خود خواهید بود.

کُنار و سلامت پوست صورت

برگ کُنار میتواند باعث از بین رفتن جای زخم و جوش شود. ماسک برگ کُنار ، ماده‌ای مؤثر در سریع تر شدن روند ترمیم جای زخم و جوش صورت است.

البته در صورت داشتن اثر زخم‌های عمیق و پررنگ نمی‌توان انتظار داشت که این ماسک مؤثر واقع شودد، اما اگر جای زخم سطحی یا جوش روی صورت داشته باشید، پس از سه تا پنج بار استفاده، تأثیر آن را شاهد خواهید بود.

دلیل درمان التهاب و جوش صورت به وسیله برگ گیاه کُنار، خاصیت خنک کنندگی، طبع سرد و همچنین ضد باکتری بودن این گیاه است که موجب رفع التهابات پوستی می‌شود. شاید رفع جوش‌های صورت بعد از درخشندگی پوست از نخستین تأثیرات استفاده از ماسک برگ کُنار باشد که شاهد آن خواهید بود.

همچنین بیشتر جوش‌های حاصل از خوردن غذا‌های گرم با ترکیب ماسکِ عرق کاسنی و پودر سدر برطرف خواهند شد.

برای درمان خارش پوست شما میتوانید 50 عدد کُنار را در یک لیوان آب بجوشانید و سپس آن را صاف نموده و با سکنجبین مخلوط کنید و میل نمایید.

همچنین میتوانید کُنار خشک شده را با عسل مخلوط کرده و در محل خارش و کهیر با پوست خود ماساژ دهید.

عوارض، مضرات و منع مصرف کُنار

در کنار خواص بیشماری که از کُنار نام برده شد، باید در نظر داشت که مصرف بیش از اندازه کُنار نیز مانند دیگر مواد غذایی دارای عوارضی است؛ در ادامه به مضرات و منع مصرف کُنار میپردازیم:

  • مصرف بی رویه از میوه کُنار سبب ایجاد نفخ شدید در معده افراد میشود.
  • مصرف کنار در برخی افراد سبب خونریزی ناشی از کرم های روده شده و بدین صورت برای برخی افراد مشکل به وجود میاورد.
  • مصرف کنترل نشده ی میوه کُنار باعث ایجاد اسهال میشود.
  • استفاده از پودر برگ کُنار برای افرادی که پوست آنها خشک است و همچنین دارای موهایی با ضخامت کم هستند توصیه نمیشود.
  • ایجاد بیماری های لثه و دندان نیز از دیگر عوارض مصرف بیش از اندازه کُنار است.
  • میوه کُنار دارای ویتامین K است؛ از این رو مصرف میوه کُنار برای افرادی که دچار مشکلات غلظت خون هستند توصیه نمیشود زیرا میتواند غلظت خون را در این افراد افزایش دهد.

مصلحات کُنار چیست؟

از آنجایی که طبع کُنار سرد است بهتر است اولا از مصرف زیاد آن خوردداری شود و به صورت کنترل شده و مناسب از میوه و برگ کُنار استفاده شود ثانیاً بهتر است در کنارِ این نوع خوراکی از مصلحات آن مانند گلنگبین، مصطکی و سکنجبین جهت جلوگیری از سردی کُنار استفاده شود.