در میان انواع عرقیات گیاهی، عرقی هست با نام عرق چهار زیره که اعتبار ویژه ای نزد طبیبان طب سنتی دارد. خواص فراوان عرق چهار زیره آن را درمان بسیاری از امراض و بیماری ها قرار داده است و حکیمان و طبیبان طب سنتی و ایرانی و اسلامی به جهت درمان بسیاری از مشکلات، مصرف عرق چهار زیره را توصیه می کنند.
عرق چهار زیره از تقطیر و خالص سازی چهار ادویه و گیاه دارویی معروف تهیه می شود که عبارتند از:
- زیره سیاه
- زیره سبز
- بادیان
- تخم شوید
هرکدام از این ادویه و گیاهان، خواص و فواید منحصر به فردی دارد و در کنار هم خواص آنها تقویت می شود. چهار زیره را هم به صورت آسیاب شده و پودری و هم به صورت عرق و عصاره مورد استفاده قرار می گیرد. بهتر است در ابتدا با برخی از خواص این 4 زیره بصورت جدا آشنا شوید و سپس به بررسی طبع و خواص عرق چهار زیره می پردازیم.
برخی از خواص زیره سیاه
- بهبود سوخت و ساز بدن
- تقویت قلب و عروق
- بهبودگوارش و تقویت معده
- کاهش فشار خون بالا
- درمان گرفتگی و اسپاسم ها
برخی از خواص زیره سبز
- شیر افزا
- درمان اسهال
- تقویت معده و درمان سوء هاضمه
- کاهش کلسترول بد خون
- تنظیم قند خون
- قاعده آوری
- موثر در کاهش وزن و لاغری
برخی از خواص بادیان
- تقویت گوارش
- تقویت سیستم تنفسی
- تقویت سیستم ایمنی
- مبارزه با یبوست
- حفظ سلامت قلب
- تقویت قوا و میل جنسی
- ضد اسپاسم و گرفتگی
برخی از خواص تخم شوید
- کاهش چربی خون
- درمان زخم معده
- درمان مشکلات گوارشی و سوء هاضمه
- بهبود و درمان بواسیر
- موثر در قطه سکسکه
- موثر در درمان باد فتق
- درمان حالت تهوع و استفراغ
- تسکین درد کلیه و مثانه
- درمان تشنج
طبع عرق زیره چگونه است
همانطور که می دانید طبع زیره سیاه و طبع زیره سبز و دیگر موارد موجود در چهار زیره گرم هستند. بنابراین طبع عرق چهار زیره گرم است و درجه گرمی آن نیز به نسبت بالا است. به همین دلیل زیاده روی در مصرف آن بخصوص به افراد با مزاج گرم توصیه نمی شود. عرق چهار زیره به شرط رعایت اندازه در مصرف، برای سردمزاجان بسیار مفید است.
میزان مصرف عرق چهار زیره یک استکان بعد از هر وعده غذایی توصیه شده.
عرق چهار زیره چه خواصی دارد؟
- مقوی معده است.
- نفخ و گاز معده را کاهش داده و درمان می کند.
- در درمان قلنج موثر است.
- هضم را بهبود می بخشد.
- در مادران شیرده موجب افزایش شیر می شود.
- در نوزادان نفخ، کولیک و دل درد را کاهش می دهد. اما باید به مقدار بسیار کم و رقیق شده مصرف شود.
- می توان از آن در کاچی و برای زنانی که به تازگی زایمان کرده اند استفاده کرد.
- کاهش دهنده دردهای قاعدگی
- موثر در درمان کم خونی
- موثر در بازیابی توان بعد از زایمان
- تقویت میل و قوای جنسی در مردان
- افزایش اسپرم
- از بین برنده انگل های معده و روده
- موثر در کاهش وزن و لاغری
- افزایش چربی سوزی
- کاهش اشتها
- موثر در درمان قولنج است.
- ضد پیری
- مفید برای مشکلات زنانه مانند درد و ب نظمی قاعدگی، دردهای دستگاه تناسلی، عفونت های زنانه و...
- سرشار از آهن است.
- سرشار از آنتی اکسیدان ها است.
- موثر در سلامت وجوانی پوست.
- رفع چین و چروک پوست.
عوارض و مضرات عرق چهار زیره
عرق چهار زیره بسیار گرم است و مصرف آن برای افراد گرم مزاج باید با احتیاط فراوان باشد و از مصرف مصلح آن نیز غافل نشوند.
مصرف آن در بارداری و در سه ماهه اول توصیه نمی شود چرا که احتمال سقط جنین را در پی دارد. همچنین در ماه های بالا تر ممکن است منجر به زایمان زودرس شود. چرا که انقباضات رحمی را تحریک می کند.
افراد با سابقه حساسیت و الرزی بهتر است در مصرف این عرق گیاهی احتیاط کنند. به عنوان مثال می توانند در دفعات اول به مقدار کم و با فاصله بیشتر مصرف کنند و اگر واکنش های آلرژیک در آنها بروز نکرد، سپس با خیالت راحت تری عرق چهار زیره را مصرف کنند.
مصرف آن برای کودکان توصیه نمی شود. در صورت ضرورت می توان به مقدار کم و بسیار رقیق همراه با آب مصرف کرد.
مصلح عرق چهار زیره چیست؟
همانطور که پیش از این گفتیم، عرق چهار زیره از دسته عرقیات با طبع گرم است. برای اینکه طبع و خواص عرق چهار زیره تعدیل شود، باید آن را همراه با خوراک هایی با طبع سرد مصرف کرد.
در میان عرقیات گیاهی، عرق کاسنی مصلح خوبی برای عرق زیره است.
