روغن حنظل را می توان یکی از پرکاربردترین روغن ها در طب سنتی نامید. روغن حنظل که از همان هندوانه ابوجهل تهیه می شود، روغنی است با خواص طبی بی نظیر و اعجاب آور که مصارف درمانی متعدد و موثری دارد.
هندوانه ابوجهل یک گیاه یک ساله است با میوه ای کوچک که هم به خیار و هم به هندوانه شبیه است. این میوه کرکدار و بسیار تلخ است و برخی به آن خیار تلخ نیز می گویند.
در فارسی با نامهای خربزهٔ روباه، کدوی تلخ و سیبِ تلخ نیز شناخته می شود و در عربی با نامهای حَنظل، مرارة الصحاری و علقم خوانده می شود.
پوست هندوانه ابوجهل یا حنظل را جدا کرده و خورد می کنند و به مدت دو روز در یک روغن حامل که اغلب روغن زیتون یا روغن کنجد است، در معرض نور خورشید قرار می دهند. بعد از دو روز آن را صاف کرده و حرارت می دهند و به این ترتیب روغن حنظل حاصل می شود.
روغن حنظل خواص متعددی دارد اما اغلب ن را به عنوان مسکن و درمان کننده درد و عفونت دندان می شناسند. در این متن بعد از بررسی طبع این روغن، به خواص دیگر آن نیز اشاره می کنیم.
روغن حنظل چه طبعی دارد؟
طبع روغن حنظل گرم و خشک ذکر شده است به همین دلیل مصرف آن برای گرم مزاجان احتمالا با سردرد یا سوزش و خارش دهان و زبان همراه خواهد بود.
نکته مهم: روغن حنظل به هیچ عنوان مصرف خوراکی ندارد و تنها بصورت موضعی قابل استفاده است.
خواص شگفت انگیز روغن حنظل
- یک ضدعفونی کننده و میکروب کش قوی است.
- در درمان دیابت و کاهش قند خون تاثیر بسزایی دارد.
- در درمان زخمهای دیابتی تاثیر دارد.
- ضد ویروس است.
- کلسترول بالا را کاهش می دهد.
- در درمان یبوست موثر است.
- جای زخم، جوش و سوختگی را بهبود می بخشد.
- در درمان سل موثر است.
- مانع پوسیدگی دندان و بیماری لثه ها و زخم دهان و... می شود.
- درد دندان را تسکین می دهد.
- عفونت لثه و دندان را می خشکاند.
- مصرف آن در طولانی مدت باعث ترمیم دندان شکسته یا پوسیده می شود.
- باعث جلوگیری و تسکین خارشهای پوستی می شود.
- در جلوگیری از سفید شدن مو موثر است.
- چکاندن یک یا دو قطره روغن حنظل در گوشی که در سمت دندان دردناک یا عفونی قرار دارد، باعث تسکین فوری درد دندان می شود.
- قراردادن نخ کتان آغشته به روغن حنظل در روی دندان پوسیده یا شکسته یا سوراخ، به مدت 40 روز و بیشتر، باعث ترمیم آن دندان خواهد شد.
- دردهای عصبی ناشی از ابتلا به دیابت که اغلب در دست و پاها بروز می کنند، با ماساژ روغن حنظل بهبود خواهند یافت. به این دردها نوروپاتی دیابتی می گویند که شامل گزگز شدن و مورمور شدن و بی حسی و ضعف پاها و درد آنها است.
- درد و عوفنت گوش با مصرف روغن حنظل درمان می شود.
عوارض و مضرات مصرف روغن حنظل
مصرف خوراکی روغن حنظل و حتی گیاه آن منع شده است. چرا که باعث اختلال در عملکرد قلب و کبد می شود و عملکرد دستگاه گوارش را با اختلال روبرو می کند.
مصرف خوراکی حنظل و روغن آن باعث اسهال، مدفوع آبکی، تهوع و استفراغ و درد شدید معده و شکم می شود.
و در موارد حاد باعث ضعیف شدن نبض، سرگیجه و اختلال حواس و بیهوشی می شود.
بهتر است در بارداری از روغن حنظل استفاده نشود چرا که طبع بشدت گرمی دارد و احتمال سقط جنین را در پی دارد.
مصرف آن در شیردهی نباید بیش از حد باشد.
با داروهای ضد دیابت تداخل دارد.
نباید از آن روی زخمی که باز است بمالید.
نباید روغن حنظل وارد چشم شود.
در افرادی که سابقه حساسیت پوستی دارند، ابتدا بهتر است به مقدار کم تست شود.
مصلح روغن حنظل چیست؟
حنظل اگرچه بصورت خوراکی مصرف نمی شود اما گرمی آن از طریق همان مصرف موضعی به بدن نفوذ می کند و اگر از حدی بگذرد، ایجاد عوارض خواهد کرد. در منابع مختلف از کتیرا، پوست هندوانه، صمغ و عسل نام برده شده است.
اگر مصرف روغن حنظل باعث بروز عوارض پوستی شود، شستن پوست با عرق کاسنی موثر است.
